Φέτος, η Διεθνής Ημέρα Μουσείων με βρήκε στο Μουσείο Μετάξης στο Σουφλί, ως προσκεκλημένη του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς. Εκεί είχα τη χαρά να μοιραστώ, με παιδιά και ενήλικες, το πάθος μου για την τέχνη των φυσικών βαφών.
Με κεντρικό θέμα της φετινής χρονιάς «Μουσεία και κοινωνίες σε διαρκή αλλαγή», δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη ευκαιρία για συνάντηση, δημιουργία και επαναπροσέγγιση της παράδοσης μέσα από μια σύγχρονη ματιά.
Ξεκινήσαμε με ένα βιωματικό εργαστήριο με τίτλο «Δώσε Χρώμα, Δώσε Στυλ στην Παράδοση». Λουλούδια, ρίζες και βότανα μεταμόρφωσαν το ακατέργαστο μετάξι σε μοναδικά υφάσματα. Κάθε δημιουργία είχε τη δική της προσωπικότητα, τη δική της «υπογραφή». Μέσα από τα χέρια των συμμετεχόντων, η παράδοση ζωντάνεψε ξανά.
Την επόμενη ημέρα συνάντησα μαθητές λυκείου. Μοιράστηκα μαζί τους τη διαδρομή μου από τη ναυτιλία προς τις φυσικές βαφές και μαζί εξερευνήσαμε τόσο την ιστορία αυτής της τέχνης όσο και τη θέση της στον σύγχρονο κόσμο. Το πιο σημαντικό, όμως, ήταν η συζήτησή μας για το πώς οι παραδοσιακές τεχνικές μπορούν σήμερα να αποτελέσουν εργαλεία δημιουργικότητας και έμπνευσης. Η ενέργεια και η περιέργειά τους έδωσαν ιδιαίτερη αξία σε κάθε στιγμή και μου έδωσαν την ευκαιρία να τους καλέσω να κοιτάξουν πιο προσεκτικά έναν θησαυρό που βρίσκεται δίπλα τους: τον μεταξοσκώληκα και το ίδιο το μετάξι. Μια κληρονομιά του τόπου τους, πολύτιμη και διεθνώς σημαντική, που μπορεί να αποτελέσει γέφυρα και για το δικό τους μέλλον.
Την τρίτη και τελευταία ημέρα πραγματοποιήσαμε ένα εργαστήριο ειδικά σχεδιασμένο για άτομα στο φάσμα του αυτισμού, με τίτλο «Ζωγραφίζοντας την Παράδοση». Ο χώρος πλημμύρισε δημιουργικότητα: τα παιδιά πειραματίστηκαν με αισθητηριακά αντικείμενα, όπως φύλλα δέντρων, μετατρέποντάς τα σε σφραγίδες με υγρές φυτικές βαφές· δοκίμασαν πρώτες ύλες και κάλυψαν χαρτί και μετάξι με χρώμα και φαντασία. Ζωγραφίσαμε, λερωθήκαμε, γελάσαμε. Το τελικό τους έργο, τοποθετημένο σε κορνίζα, έγινε μια χαρούμενη ανάμνηση όσων δημιούργησαν.
Αυτό που κρατώ από αυτές τις ημέρες είναι η συνειδητοποίηση ότι η τέχνη και η παράδοση δεν είναι κάτι μακρινό ή στατικό· είναι ζωντανές εμπειρίες. Μας φέρνουν κοντά, μας εμπνέουν και μας δίνουν χώρο να εκφραστούμε. Από το μικρότερο παιδί έως τον μεγαλύτερο συμμετέχοντα, η ίδια σπίθα ήταν παρούσα: η επιθυμία να δημιουργήσουν με φυσικές βαφές πάνω στο μετάξι. Αυτή η σπίθα έδωσε ζωή σε όλη τη διαδικασία.
Ευχαριστώ θερμά το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς για την ευκαιρία να μοιραστώ όλα αυτά με τους ανθρώπους του Σουφλίου, που με υποδέχτηκαν με τόση ανοιχτότητα στη δύναμη της δημιουργίας.
Και θα κλείσω με μια στιγμή που θα μείνει χαραγμένη μέσα μου. Μια ηλικιωμένη κυρία, γεμάτη ενθουσιασμό, συμμετείχε σε μία από τις δράσεις. Καθώς την ευχαριστούσα λέγοντας «Σας ευχαριστώ πολύ που ήρθατε», με κοίταξε με φωτεινό χαμόγελο και μου είπε:
«Κορίτσι μου, εμείς πρέπει να σε ευχαριστήσουμε που ήρθες. ΕΜΕΙΣ ΓΙ’ ΑΥΤΑ ΖΟΥΜΕ!»
Και μέσα μου της απάντησα: «Και θα συνεχίσετε να ζείτε για πολύ, πολύ καιρό ακόμη.»